Психология

Сипаттама: Психология саласындағы білім жеке тұлғаның дамуына қоғам мен мәдениеттің әсері, адам мінез-құлқының қалыптасуы туралы терең түсінік береді, олардың адам өміріне әсерін кеңірек түсінуге ықпал етеді. Адам іс-әрекетінің әр түрлі аспектілерін зерттей отырып, студенттер әр түрлі жағдайларда адамдарды бағалай алады және олардың басқалармен қарым-қатынасын қалай жақсарту керектігін білетін болады.

Кредиттер саны: 2

Компонент: Міндетті компонент

Цикл: Жалпы білімдік пәндер

Мақсат
  • Жалпы психология курсын меңгеру және меңгеру негізінде студенттердің психологиялық ойлауын дамыту, семинарлар мен семинарларда психологиялық құбылыстардың дағдылары мен жүйелерін талдауды қалыптастыру
Міндет
  • Студенттердің психологиялық ерекшеліктерін, жоғарғы оқу орны оқытушысы іс-әркеттерінің жалпы психологиялық - педагогикалық заңдылықтарын зерттеу негізінде жоғарғы мектептегі оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық мәселелері бойынша магистранттардың білімдерін жүйелеу; -студенттерге оқыту мен тәрбиелеу процестеріндегі психологиялық – педагогикалық тәсілдердің тиімділігі туралы; студенттік коллективтік даму және қызмет етуінің әлеуметтік – психологиялық механизмдері жайлы ақпараттар беру; -жоғарғы мектепте сабақ берудің негізгі принциптерімен, бағыттарымен және қазіргі кездегі инновациялық әдістерімен таныстыру.
Оқыту нәтижесі: білу және түсіну
  • Жоғарғы мектеп психологиясының пәнін, мақсатын және міндеттерін білу; - жоғарғы мектеп психологиясының қалыптасу және даму тарихын білу; - қазіргі кездегі жоғарғы мектеп психологиясының өзекті мәселелерін, дамуындағы бағыттарын және концепцияларын білу.
Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану
  • Болашақ кәсіби іс- әрекет үшін қажетті компетенттіліктерді дамыту; - оқу процесіндегі оқытушы мен студенттердің тиімді әлеуметтік-психологиялық өзара әрекеттестіктерінің және қарым-қатынастарының тәсілдерімен таныстыру; - кәсіби қарым – қатынас дағдыларын дамыту; - оқытудың инновациялық технологияларын қолдана отырып, сабақ өткізуге (дәрістер, семинарлар) психологиялық дайындау.
Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру
  • Кәсіби қарым – қатынас дағдыларын дамыту, өз пікірін айта алу, өз пікірін қорғай алу және қарым-қатынастағы адамды түсінуге тырысу.
Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер
  • - Болашақ кәсіби қызметі үшін қажетті құзіреттіліктерді дамыту; - Оқу процесіндегі оқытушы мен студенттердің тиімді әлеуметтік-психологиялық өзара әрекеттестіктері және қарым-қатынастары тәсілдерімен таныстыру; - Кәсіби қарым – қатынас дағдыларын дамыту.
Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі
  • Педагогикалық шеберліктің теориялық және практикалық негіздерін білу; - жоғарғы мектепте сабақ берудің қазіргі кездегі әдістері мен тәсілдерін тиімді пайдалана білу; - сабақтарды (дәрістерді, семинарларды), емтихандарды және сынақтарды дайындау мен өткізудің қажетті психологиялық-әдістемелік ресурстарын пайдалана білу; - студент тұлғасын және студенттік топты зерттеудің адекватты психодиагностикалық әдістерін қолдана білу; - кәсіптік қарым-қатынас дағдыларын дамыту.
Дәріс сабақтарының тақырыптары
  • Психология ғылым ретінде. Психология пәні, міндеттері, принциптері мен әдістері. Психологияның қалыптасу тарихы. Психология ғылым ретінде пайда болуы. Психологиялық ғылымның дамуының негізгі тарихи кезеңдері. Психология пәні, міндеттері, принциптері мен әдістері. Психология салалары. Ғылым жүйесіндегі психология орны.
  • Мотивация және өзін-өзі уәждемелеу. Мотивациялық саланы жалпы ұйымдастыру. Тұлғаның мотивациялық профилі. - Тұлғаның мотивациялық саласы, оның құрылымы. Қажеттіліктер мен мотивтер. - Тұлғаның бағыттылығы және қызметтің уәждемесі туралы түсінік. - Дәлелді мінез-құлық-тұлғаның сипаттамасы. - - Мотивацияның психологиялық теориялары: шешім қабылдау теориясы және автомат теориясы( XVII-XVIII ғ. ғ.), Ч. Дарвиннің эволюциялық теориясы (XIX ғ.). Тұжырымдамасы мотивация. У. Макдугалла, А. Маслоу, Г. Хекхаузена (XX в.).
  • Эмоциялар және эмоциялық интеллект. Адам өміріндегі эмоциялардың рөлі. Эмоциялық интеллект когнитивті қабілет ретінде және жеке тұлғаның сипаттамасы ретінде. - Эмоциялар түрлері және олардың жалпы сипаттамасы. Жоғары сезім. Көңіл-күйдің негізгі сипаттамалары. - Эмоцияларды дамыту және олардың адам өміріндегі маңызы. Фрустрация эмоцияларды қалыптастыру механизмі ретінде. - Эмоционалдық жағдайларды реттеу (Ф. Б. Березин). Психологиялық қорғау түрлерінің функциялары мен жіктелуі. Стрестік жағдайларды қалыптастырудағы фрустрацияның рөлі. Стресстік жағдайлардан шығу тәсілдері.
  • Психологиядағы ерік түсінігі. Еріктік актінің құрылымы. Стресс түсінігі. Стресс түрлері, кезеңдері, белгілері. Ерік адам мінез-құлқын саналы реттеу процесі ретінде. Ерік әрекетінің құрылымы. Адамның ерік-жігері және олардың дамуы (ерік күші, шыдамдылық және өзін-өзі басқару, мақсат қойғыштық, бастамашылдық, табандылық, іс-әрекет реттілігі, өзін-өзі бақылау және өзін-өзі бағалау). Эмоционалдық стресс дененің спецификалық емес реакциясы ретінде. Селье қ. бойынша стресстің негізгі кезеңдері. Жеке ерекшеліктері және стресстің көрінісі.
  • Жеке тұлғаның жеке-психологиялық ерекшеліктері. Темперамент тұлғаның психикалық қасиеті ретінде. Адамның қалыптасуына әсер ететін факторлар және олардың сипаты. Адам қабілеттерінің жалпы сипаты. Адамның қабілеттерін дамыту және олардың негізгі түрлері. - Темперамент және оның физиологиялық негіздері туралы түсінік. Темпераменттің негізгі түрлері. - Мінез туралы түсінік. Мінез сипаттары туралы түсінік. Мінез типтері туралы түсінік. Адам қабілеттерінің жалпы сипаттамасы. Қабілеттердің жіктелуі. Туа біткен негіздер және генотип. Дарындылық. Талант. (Гениальность)
  • Құндылықтар, мүдделер (қызығушылықтар), нормалар тұлғаның рухани негізі ретінде. "Мен – тұжырымдамасы". Тұлға қызметінің бағыты мен себеп-түрткілері. - Батыс және Ресей психологиясындағы мотивация теориясы.
  • Өмір мәні психологиясы мен кәсіби өзін-өзі анықтау. - Кәсіби өзін-өзі анықтау еңбек қызметінде мәнін іздеу ретінде. - Кәсіби өзін-өзі анықтаудың басты (мінсіз) мақсаты мен негізгі міндеттері. Кәсіби өзін-өзі айқындауды белсендіру әдістері. Кәсіби өзін-өзі анықтаудың мәні таңдалған, игерілетін және орындалатын еңбек қызметінде тұлғалық мәнін табу және іздеу ретінде.
  • Тұлға денсаулығының психологиясы. Аурулардың пайда болуының психологиялық факторлары және денсаулықты нығайту. Денсаулық психологиясы - адамның социумда толыққанды жұмыс істеуі үшін қажетті жаңа ғылыми ұғым ретінде. Психологиялық денсаулықтың негізгі сипаттамалары. Психологиялық денсаулықтың басты критерийлері. Психологиялық денсаулық бұзылуының. типологиясы.
  • Жеке тұлға мен топтардың қарым-қатынасы. Қарым-қатынас стильдері. Көшбасшылық және басшылық. Адамның жетекші қызметі ретінде қарым-қатынастың түсінігі. Қарым-қатынас құрылымы мен функциялары. - Қарым-қатынас құралдары. Вербальды және вербальды емес қатынас. - Тұлғааралық қарым-қатынастарды психологиялық зерттеу әдістері. Социометрия.
  • Қарым-қатынастың коммуникативтік жағы. Коммуникативтік кедергілер. - Қарым-қатынас ақпарат алмасу процесі ретінде. - Қарым-қатынастың коммуникациялық процесс ретінде психологиялық ерекшеліктері. - Коммуникация кедергілері туралы түсінік. - Табысты коммуникация үшін міндетті талаптар.
  • Қарым-қатынастың интерактивті жағы. Психологиялық әсер етудің негізгі әдістері мен тәсілдері. Қарым-қатынас интерактивті процесс ретінде. Іс-әрекет қарым-қатынастың басты мазмұны ретінде. Трансактілі талдау. Э. Берн. Қарым-қатынаста интеракцияларды сипаттау үшін психологияда бар әртүрлі тәсілдер. Қызметте адамдардың өзара іс-қимылының негізгі түрлері. Рөлдік қарым-қатынас. Рөлдердің түрлері. Жеке тұлғаның рөлдік "веері".
  • Қарым-қатынастың перцептивті жағы. Қарым-қатынастың перцептивті механизмдері. Қарым-қатынастың перцептивті жағы. Қарым-қатынас барысында адамдардың бір-бірін қабылдаудағы қателері. Тұлғааралық қабылдау механизмдері (сәйкестендіру, рефлексия). Тұлғааралық қабылдаудың" әсері (эффектісі): ореол әсері ("галоэффект"), жаңашылдық немесе алғашқы әсер, стереотиптеу эффектісі.
  • Әлеуметтік-психологиялық жанжал (қақтығыс) түсінігі және құрылымы. Қақтығыс түрлері, функциялары және сатылары. Жанжалдың мәні, құрылымы және функциялары. Қақтығыс кезеңдері. Қақтығыстарды жіктеу. Қақтығыстың көздері мен себептері. Оқиға. Дамудағы жанжал. Қақтығысты шешудің механизмдері мен технологиялары. Даулы медиатор. Тұлғааралық жанжал түсінігі мен түрлері (тұлғаның ішкі және сыртқы қарама-қайшылықтары және олардың өзара байланысы). Қарама-қайшылықтардың көріну формалары. Тұлғааралық жанжалдардың алдын алу шарттары мен тәсілдері.
  • Қақтығыстағы тұлғаның мінез-құлқының моделі. Қақтығыстағы тұлғаның мінез-құлқының конструктивті моделі. Қақтығыстағы тұлғаның мінез-құлқының деструктивті моделі. Қақтығыстағы тұлғаның мінез-құлқының конформистік моделі.
  • Техника және тиімді коммуникацияның тәсілдері. Коммуникацияның бейвербалды (вербалды емес) жүйесінің мәні. Қарым-қатынастың бейвербалды құралдары. Бейвербальды коммуникативтік техникалар. Коммуникацияның вербалды жүйесінің мәні Вербалды коммуникативтік техника.
Негізгі әдебиет
  • Анцупов А.Я., Шипилов А.И. «Конфликтология». – М.: Юрайт, 2017.
  • Арбузова Е.Н., Анисимов А.И., Шатрова О.В. «Практикум по психологии общения», 2018.
  • Баттерворт Дж., Харрис М. Принципы психологии развития. - М., 2018.
  • Виноградова С.М. «Психология массовой коммуникации»: учебник/ С.М.Виноградова, Г.С.Мельник.- М.: Юрайт, 2014.
  • Гарнер А., А.Пиз «Язык разговора». Издательство: «Эксмо - Пресс», 2006.
  • Маклаков А.Г. Общая психология: Учебник для вузов. – СПб.: Питер, 2018.
  • Нартова-Бочавер С.К. Введение в психологию развития.- М.: Флинта, 2008.- 216 с.
  • Немов Р.С. Психология.- Кн. 2.- М., 2009.
  • Руденко А.М. «Психология в схемах и таблицах»: учебное пособие. – М.: Феникс, 2016.
  • Сапогова Е.Е. Психическое развитие человека. - М.: Аспект-Пресс, 2011.
  • Kenny A.«New History of Western Philosophy». Volume 1-4. –Oxford University Press, 2006 - 2010. (Кэнни Эй. «Нью хистори оф Вестерн философи». Волум 1-4 – Оксфорд юниверсити пресс, 2006-2010)
Қосымша әдебиеттер
  • Выготский Л.С. Психология развития как феномен культуры. – М.: МПСИ, 2011.
  • Пряжников Н.С. Профессиональное и личностное самоопределение. – М.: МПСИ, 2006.
  • Психологическое сопровождение выбора профессии / Под ред. Л.М.Митиной. - М.: МПСИ: Флинта, 2008.
  • Фельдштейн Д.И. Психология развития личности в онтогенезе. - М., 2009
  • Humphreys P. «The Oxford Handbook of Philosophy of Science». – Oxford University Press, 2016.