Экономикалық талдау теориясы мен практикасы
Сипаттама: Пән экономикалық талдаудың түрлері мен әдістерін, функционалдық-құндық талдау негіздерін зерделеуді; кәсіпорынның маркетингтік және операциялық қызметін талдауды; өндірістің техникалық және ұйымдастырушылық деңгейін талдауды; Негізгі капиталды пайдаланудың бар-жоғын, жай-күйін және тиімділігін талдауды; кәсіпорынның қаржылық нәтижелері мен қаржылық жай-күйін талдауды; инвестициялық және инновациялық қызметті талдауды; тиімділікті кешенді (рейтингтік) бағалауды жүргізуді қамтиды кәсіпорынның қызметі.
Кредиттер саны: 5
Пререквизиты:
- Экономикалық теория
Пәннің еңбек сыйымдылығы:
| Жұмыс түрлері | сағат |
|---|---|
| Дәрістер | 15 |
| Практикалық жұмыстар | 30 |
| Зертханалық жұмыстар | |
| СӨЖО | 30 |
| СӨЖ | 75 |
| Қорытынды бақылау нысаны | емтихан |
| Қорытынды бақылауды жүргізу нысаны | Жазбаша емтихан |
Компонент: ЖОО компоненті
Цикл: Кәсіптік пәндер
Мақсат
- Кәсіпорынның экономикалық тактикасы мен стратегиясын қалыптастыруда басқарушылық шешімдер қабылдауды негіздеу үшін кәсіпорынның өндірістік-қаржылық қызметін талдау бойынша менеджмент функциясын игеру.
Міндет
- - экономикалық ойлау мен талдау логикасын қалыптастыру, экономикалық ақпаратты жүйелеу және өзара байланыстыру; - аналитикалық есептеу техникасын зерттеу; - басқару шешімдерін қабылдауды негіздеу үшін экономикалық талдау нәтижелерін пайдалану; - экономикалық талдау саласындағы өзекті әдіснамалық және практикалық әзірлемелерді пайдалану.
Оқыту нәтижесі: білу және түсіну
- Кәсіпорындар қызметін экономикалық талдаудың әдіснамасы, әдісі және әдістемесі; ұйым қызметінің нәтижесі ретінде туындайтын себеп-салдарлық байланыстар, сондай-ақ оларды сандық бағалау саласындағы білімдерін көрсету.
Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану
- Экономикалық құбылыстар мен процестерді егжей-тегжейлі, жүйелендіре және модельдей білу; экономикалық құбылыстар мен процестердің мәнін, олардың өзара байланысы мен өзара тәуелділігін түсіну; талдау үшін ақпараттық базаны пайдалану; кәсіпорын қызметінің тиімділігін арттыру бойынша басқарушылық шешімдерді негіздеу және қабылдау.
Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру
- Процестер мен құбылыстарды талдаудың қолданыстағы тұжырымдамаларын, теориялары мен тәсілдерін сыни тұрғыдан талдай білу, аналитикалық есептерді шешу үшін әртүрлі пәндер бойынша алынған білімді біріктіру. Шығармашылықпен ойлай білу және жаңа проблемалар мен жағдайларды шешуге шығармашылықпен қарау.
Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер
- Шешендік өнер дағдыларын жүзеге асыра білу, өз ойларын ауызша дұрыс және логикалық түрде жобалау. Басқару шешімдерін негіздеу және қабылдау процесінде командада жұмыс істей білу.
Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі
- Қойылған мақсаттарға сәйкес Экономикалық талдаудың әдістері мен әдістерін таңдау және қолдану дағдыларын алу; бастапқы ақпараттық деректерді жинау және талдауға дайындау; алынған көрсеткіштерге факторлық талдау есептеулерін жүргізу; кәсіпорын қызметінің нәтижелерін жалпылау және бағалау; бар және ықтимал проблемаларды анықтау және болжау; өндірістік әлеуетті және қаржы ресурстарын пайдалану тиімділігін арттыруды қамтамасыз ететін нақты іс-шараларды әзірлеу кәсіпорындар.
Оқыту әдістері
Оқу сабақтарын өткізу кезінде мынадай білім беру технологияларын жүргізу көзделеді: - проблемалық және жобалық - бағдарланған оқыту технологиялары; - коммуникативтік технологиялар (пікірталас, миға шабуыл, дәрістердің слайд-презентациялары); - кейстер әдісі (жағдайды талдау); - ақпараттық-коммуникациялық (оның ішінде қашықтықтан білім беру) технологиялар (бағдарламалық құралдардың кәсіби пакеттері Windows); - іздеу-зерттеу (СРО шеңберінде). Магистранттар СРОП шеңберінде "кәсіпорынның операциялық қызмет жоспарының орындалуын талдау"тақырыбында кейс орындайды. Істі қорғау топтық жұмысты қамтиды.
Білім алушының білімін бағалау
Оқытушы ағымдағы бақылау жұмыстарының барлық түрлерін жүргізеді және академиялық кезеңде екі рет білім алушылардың ағымдағы үлгеріміне тиісті баға береді. Ағымдағы бақылау нәтижелері бойынша 1 және 2 рейтинг қалыптастырылады. Білім алушының оқу жетістіктері 100 балдық шкала бойынша бағаланады, Р1 және Р2 қорытынды бағасы ағымдағы үлгерім бағасынан орташа арифметикалық ретінде шығарылады. Академиялық кезеңде білім алушының жұмысын бағалауды пән бойынша тапсырмаларды тапсыру кестесіне сәйкес оқытушы жүзеге асырады. Бақылау жүйесі жазбаша және ауызша, топтық және жеке формаларды біріктіре алады.
| Кезең | Тапсырма түрі | Өлшем |
|---|---|---|
| 1 рейтинг | Салыстырмалы және абсолютті көрсеткіштерді анықтауға арналған жеке тапсырманы орындау | 0-100 |
| Конспект, проверка задач, решение 2 раздела кейса | ||
| Решение задач, разбор практических ситуаций | ||
| Тестирование/коллоквиум | ||
| 2 рейтинг | Салыстырмалы және абсолютті көрсеткіштерді анықтауға арналған жеке тапсырманы орындау | 0-100 |
| Конспект, проверка задач, решение 2 раздела кейса | ||
| Проверка задач, зачет | ||
| Проверка задач, зачет | ||
| Решение задач, разбор практических ситуаций | ||
| Тестирование/коллоквиум | ||
| Қорытынды бақылау | емтихан | 0-100 |
Жұмыс түрлері бойынша оқыту нәтижелерін бағалау саясаты
| Тапсырма түрі | 90-100 | 70-89 | 50-69 | 0-49 |
|---|---|---|---|---|
| Өте жақсы | Жақсы | Қанағаттанарлық | Қанағаттанарлықсыз | |
| Собеседование по контрольным вопросам | студент демонстрирует системные теоретические знания, владеет терминологией, логично и последовательно объясняет сущность явлений и процессов, делает аргументированные выводы и обобщения, приводит примеры, показывает свободное владение монологической речью и способность быстро реагировать на уточняющие вопросы | студент демонстрирует прочные теоретические знания, владеет терминологией, логично и последовательно объясняет сущность, явлений и процессов, делает аргументированные выводы и обобщения, приводит примеры, показывает свободное владение монологической речью, но при этом делает несущественные ошибки, которые исправляет самостоятельно или при незначительной коррекции преподавателем | студент демонстрирует неглубокие теоретические знания, проявляет слабо сформированные навыки анализа явлений и процессов, недостаточное умение делать аргументированные выводы и приводить примеры, показывает недостаточно свободное владение монологической речью, терминологией, логичностью и последовательностью изложения, делает ошибки которые может исправить только при коррекции преподавателем | студент демонстрирует незнание теоретических основ предмета, несформированные навыки анализа явлений и процессов, не умеет делать аргументированные выводы и приводить примеры, показывает слабое владение монологической речью, не владеет терминологией, проявляет отсутствие логичности и последовательности изложения, делает ошибки, которые не может исправить даже при коррекции преподавателем, отказывается отвечать на занятии |
| Работа на практических (семинарских) занятиях | студент выполнил практическую работу в полном объеме с соблюдением необходимой последовательности действий; в ответе правильно и аккуратно выполняет все записи, таблицы, рисунки, чертежи, графики, вычисления; правильно выполняет анализ ошибок; при ответе на вопросы правильно понимает сущность вопроса, дает точное определение и истолкование основных понятий; сопровождает ответ новыми примерами, умеет при- менить знания в новой ситуации; может установить связь между изучаемым и ранее изученным материалом, а также с материалом, усвоенным при изучении других дисциплин | студент выполнил требования к оценке «5», но допущены 2-3 недочета; ответ обучающегося на вопросы удовлетворяет основным требованиям к ответу на 5, но дан без применения знаний в новой ситуации, без использования связей с ранее изученным материалом и материалом, усвоенным при изучении других дисциплин; допущены одна ошибка или не более двух недочетов, обучающийся может их исправить самостоятельно или с небольшой помощью преподавателя | студент выполнил работу не полностью, но не менее 50% объема практической работы, что позволяет получить правильные результаты и выводы; в ходе проведения работы были допущены ошибки; при ответе на вопросы обучающийся правильно понимает сущность вопроса, но в ответе имеются отдельные проблемы в усвоении вопросов курса, не препятствующие дальнейшему усвоению программного материала; допущено не более одной грубой ошибки и двух недочетов | студент выполнил работу не полностью или объем выполненной части работ не позволяет сделать правильных выводов; при ответе на вопросы демонстрирует не владение основными знаниями и умениями в соответствии с требованиями программы; допущены больше ошибок и недочетов, чем необходимо для оценки 3 или не может ответить ни на один из поставленных вопросов |
| Задания в тестовой форме для рубежного контроля | 100-90 % правильных ответов | 89-70% правильных ответов | 69-50% правильных ответов | 49-0% правильных ответов |
| Решение учебных задач для проверки итогового уровня знаний | 90-100% правильно решенных задач | 70-89% правильно решенных задач | 50-69% правильно решенных задач | 0-49% правильно решенных задач |
Бағалау нысаны
Пән бойынша білім алушының білімін қорытынды бағалау 100 баллдық жүйе бойынша жүзеге асырылады және:
- Емтиханда алынған нәтиженің 40%;
- Ағымдағы үлгерімнің 60% - ы.
Қорытынды бағаны есептеу формуласы:
| И= 0,6 | Р1+Р2 | +0,4Э |
| 2 |
мұндағы, Р1, Р2-тиісінше бірінші, екінші рейтингті бағалаудың сандық эквиваленттері;
Э - емтихандағы бағаның сандық баламасы.
Қортынды әріптік бағасы және оның балдық сандық эквиваленті:
Төрт балдық жүйе бойынша цифрлық баламаға сәйкес келетін білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың әріптік жүйесі:
| Әріптік жүйе бойынша бағалар | Балдардың сандық эквиваленті | Балдар (%-тік құрамы) | Дәстүрлі жүйе бойынша бағалар |
|---|---|---|---|
| A | 4.0 | 95-100 | Өте жақсы |
| A- | 3.67 | 90-94 | |
| B+ | 3.33 | 85-89 | Жақсы |
| B | 3.0 | 80-84 | |
| B- | 2.67 | 75-79 | |
| C+ | 2.33 | 70-74 | |
| C | 2.0 | 65-69 | Қанағаттанарлық |
| C- | 1.67 | 60-64 | |
| D+ | 1.33 | 55-59 | |
| D | 1.0 | 50-54 | |
| FX | 0.5 | 25-49 | Қанағаттанарлықсыз |
| F | 0 | 0-24 |
Дәріс сабақтарының тақырыптары
- Курстың пәні мен міндеттері
- Экономикалық талдауды ұйымдастыру және ақпараттық қамтамасыз ету
- Экономикалық талдаудың негізгі әдістері
- Кәсіпорынның маркетингтік қызметін талдау
- Кәсіпорынның операциялық қызметін талдау
- Кәсіпорын өндірісінің техникалық және ұйымдастырушылық деңгейін талдау
- Кәсіпорынның негізгі капиталының болуы мен қолданылуын талдау
- Кәсіпорынның қаржылық қызметін талдау
- Кәсіпорынның инвестициялық қызметін талдау
- Кәсіпорынның инновациялық қызметін талдау
- Кәсіпорын қызметін кешенді (рейтингтік) бағалау
Негізгі әдебиет
- 1 Александров О.А. Экономический анализ : учебное пособие для студентов высших учебных заведений, обучающихся по направлениям экономического профиля - 3-е изд., перераб. и доп.- Москва : ИНФРА-М , 2016 - 178 с. [Электронный ресурс] Электронно-библиотечная система Znanium.com. Режим доступа: http://znanium.com/go.php?id=539064 2 Казакова Н.А. Экономический анализ в оценке бизнеса и управлении инвестиционной привлекательностью компании. - М.: Финансы и статистика , Инфра-М, 2017 3 Пласкова Н.С. Экономический анализ.: Учебник/ Пласкова Н.С.- 3-е изд., перераб. и доп.- М., ЭКСМО, 2010. 4 Прыкина Л.В. Экономический анализ предприятия: учебник для бакалавров.- М.: Дашков и К, 2018. 5 Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия: Учебное пособие / Г.В.Савицкая . – 13-е издание. – МН.: Новое знание, 2011. 6 Турманидзе Т.У. Анализ и диагностика финансово-хозяйственной деятельности предприятия: Учебник – Алматы: LEM, 2011. 7 Турманидзе Т.У. Финансовый анализ: учебник.- 2-е изд.- М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2017. 8 Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағұлова Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау. – Алматы: Экономика, 2010 ж. 9 Rogers H. Diffusion of innovations – New York The Free Press Hall, 2012
Қосымша әдебиеттер
- 1 Казакова Н.А. Управленческий анализ: комплексный анализ и диагностика предпринимательской деятельности: учебник для студентов вузов 2-е изд., доп. и перераб. – М. : ИНФРА-М, 2015. 2 Журнал «Экономический анализ: теория и практика».
