Ақпарат теориясы
Сипаттама: Пәнді оқу студентке өлшеу, ақпаратты сақтау және ақпаратты берудің теориялық негіздерін береді. Негізгі міндеттер ақпаратты өлшеудің теориялық негіздерін, ақпаратты беру принциптерін, ақпаратты тиімді және кедергі денқорғауды кодтау әдістерін, сигналдар теориясын зерттеу болып табылады.
Кредиттер саны: 5
Пререквизиты:
- Математика 2
Пәннің еңбек сыйымдылығы:
| Жұмыс түрлері | сағат |
|---|---|
| Дәрістер | 15 |
| Практикалық жұмыстар | |
| Зертханалық жұмыстар | 30 |
| СӨЖО | 30 |
| СӨЖ | 75 |
| Қорытынды бақылау нысаны | емтихан |
| Қорытынды бақылауды жүргізу нысаны | емтихан |
Компонент: Таңдау бойынша компонент
Цикл: Базалық пәндер
Мақсат
- Студенттерге ақпаратты өлшеу мен ақпаратты берудің теориялық негіздерін беру
Міндет
- ақпаратты өлшеудің теориялық негіздерін, ақпаратты беру принциптерін, сигналдар теориясын, ақпаратты кодтауды зерттеу
Оқыту нәтижесі: білу және түсіну
- тиімді және шуға төзімді ақпаратты кодтау әдістері
Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану
- хабарламалардағы ақпарат санын анықтау
- цифырлық деректерді кодтау
Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру
- әлеуметтік, кәсіби және этикалық ұстанымдарды ескере отырып, өзінің кәсіби қызметінің мәні мен салдары туралы пайымдаулар қалыптастыру
Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер
- IT жобалар және басқа да қызмет түрлері шеңберінде іскерлік өзара іс-қимыл үшін тұлғааралық және топтық коммуникация дағдылары
Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі
- Ақпараттық технологиялар саласында кәсіби және жеке дамуға, біліктілікті арттыруға ықпал ететін оқыту дағдыларын дамыту
Оқыту әдістері
Оқу материалының мазмұны оқыту әдістерін таңдауды талап етеді: ақпараттық-дамытушылық – лекция, түсіндіру, көрсету, есептерді шығару, ұсынылған әдебиеттермен өздік жұмыс; проблемалық-ізденіс және зерттеушілік – пән бойынша ұсынылған проблемалық мәселелерді өз бетінше зерттеу.
Білім алушының білімін бағалау
Оқытушы ағымдағы бақылау жұмыстарының барлық түрлерін жүргізеді және академиялық кезеңде екі рет білім алушылардың ағымдағы үлгеріміне тиісті баға береді. Ағымдағы бақылау нәтижелері бойынша 1 және 2 рейтинг қалыптастырылады. Білім алушының оқу жетістіктері 100 балдық шкала бойынша бағаланады, Р1 және Р2 қорытынды бағасы ағымдағы үлгерім бағасынан орташа арифметикалық ретінде шығарылады. Академиялық кезеңде білім алушының жұмысын бағалауды пән бойынша тапсырмаларды тапсыру кестесіне сәйкес оқытушы жүзеге асырады. Бақылау жүйесі жазбаша және ауызша, топтық және жеке формаларды біріктіре алады.
| Кезең | Тапсырма түрі | Өлшем |
|---|---|---|
| 1 рейтинг | 1 зертханалық жұмыс | 0-100 |
| 2 зертханалық жұмыс | ||
| 3 зертханалық жұмыс | ||
| 4 зертханалық жұмыс | ||
| Аралық тестілеу | ||
| 2 рейтинг | 5 зертханалық жұмыс | 0-100 |
| 6 зертханалық жұмыс | ||
| 7 зертханалық жұмыс | ||
| Аралық тестілеу | ||
| Қорытынды бақылау | емтихан | 0-100 |
Жұмыс түрлері бойынша оқыту нәтижелерін бағалау саясаты
| Тапсырма түрі | 90-100 | 70-89 | 50-69 | 0-49 |
|---|---|---|---|---|
| Өте жақсы | Жақсы | Қанағаттанарлық | Қанағаттанарлықсыз | |
| зертханалық сабақтарда жұмыс істеу | қажетті әрекеттер тізбегін сақтай отырып, практикалық жұмысты толық көлемде орындады; жауапта барлық жазбаларды, кестелерді, суреттерді, сызбаларды, графиктерді, есептеулерді дұрыс және ұқыпты орындайды; қателерді талдауды дұрыс орындайды. Сұрақтарға жауап беру кезінде ол сұрақтың мәнін дұрыс түсінеді, негізгі ұғымдарды дәл анықтайды және түсіндіреді; жауапты жаңа мысалдармен сүйемелдейді, білімді жаңа жағдайда қолдана алады; зерттелген және бұрын зерттелген материал, сондай-ақ басқа пәндерді оқу кезінде алынған материал арасында байланыс орната алады | "5" бағасына қойылатын талаптарды орындады, бірақ 2-3 кемшіліктер жіберілді. Білім алушының сұрақтарға жауабы 5-ке жауапқа қойылатын негізгі талаптарды қанағаттандырады, бірақ жаңа жағдайда білімді қолданбай, бұрын зерттелген материалмен және басқа пәндерді оқу кезінде игерілген материалмен байланысты пайдаланбай беріледі; бір қателік немесе екіден көп емес кемшілік жіберілді, білім алушы оларды дербес немесе оқытушының аздаған көмегі арқылы түзете алады. | жұмысты толық орындамады, бірақ практикалық жұмыс көлемінің кем дегенде 50% - ы, бұл дұрыс нәтижелер мен қорытындылар алуға мүмкіндік береді; жұмыс барысында қателіктер жіберілді. Сұрақтарға жауап беру кезінде білім алушы сұрақтың мәнін дұрыс түсінеді, бірақ жауапта бағдарламалық материалды одан әрі игеруге кедергі келтірмейтін курс сұрақтарын игеруде жекелеген проблемалар бар; бір өрескел қателік пен екі кемшіліктен артық емес жіберілді. | жұмысты толық орындамады немесе жұмыстың орындалған бөлігінің көлемі дұрыс қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді. Сұрақтарға жауап беру кезінде Бағдарламаның талаптарына сәйкес негізгі білім мен дағдыларды меңгермегендігін көрсетеді; 3 бағалау үшін қажет болғаннан көп қателіктер мен кемшіліктер жіберілді немесе қойылған сұрақтардың ешқайсысына жауап бере алмайды |
| Бақылау мәселелері бойынша сұхбаттасу | жүйелік теориялық білімді көрсетеді, терминологияны біледі, құбылыстар мен процестердің мәнін логикалық және дәйекті түрде түсіндіреді, дәлелді тұжырымдар мен жалпылаулар жасайды, мысалдар келтіреді, монологиялық сөйлеуді еркін меңгергендігін және нақтылау сұрақтарына тез жауап беру қабілетін көрсетед | ол күшті теориялық білімді көрсетеді, терминологияны біледі, логикалық және дәйекті түрде мәнін, құбылыстары мен процестерін түсіндіреді, дәлелді тұжырымдар мен жалпылаулар жасайды, мысалдар келтіреді, монологиялық сөйлеуді еркін меңгергендігін көрсетеді, бірақ сонымен бірге мұғалімнің өз бетінше немесе шамалы түзетуімен түзететін маңызды емес қателіктер жібереді | ол таяз теориялық білімді көрсетеді, құбылыстар мен процестерді талдаудың нашар қалыптасқан дағдыларын, дәлелді қорытынды жасай алмайтындығын және мысалдар келтіре алмайтындығын көрсетеді, монологиялық сөйлеуді, терминологияны, логиканы және презентация дәйектілігін жете білмейді, мұғалім түзеткен кезде ғана түзете алатын қателіктер жібереді. | пәннің теориялық негіздерін білмегендігін, құбылыстар мен процестерді талдаудың қалыптаспаған дағдыларын көрсетеді, дәлелді қорытынды жасай алмайды және мысалдар келтіре алмайды, монологиялық сөйлеуді нашар меңгергендігін көрсетеді, терминологияны білмейді, презентацияның қисындылығы мен дәйектілігінің жоқтығын көрсетеді, тіпті мұғалім түзете алмайтын қателіктер жібереді, сабаққа жауап беруден бас тартады |
Бағалау нысаны
Пән бойынша білім алушының білімін қорытынды бағалау 100 баллдық жүйе бойынша жүзеге асырылады және:
- Емтиханда алынған нәтиженің 40%;
- Ағымдағы үлгерімнің 60% - ы.
Қорытынды бағаны есептеу формуласы:
| И= 0,6 | Р1+Р2 | +0,4Э |
| 2 |
мұндағы, Р1, Р2-тиісінше бірінші, екінші рейтингті бағалаудың сандық эквиваленттері;
Э - емтихандағы бағаның сандық баламасы.
Қортынды әріптік бағасы және оның балдық сандық эквиваленті:
Төрт балдық жүйе бойынша цифрлық баламаға сәйкес келетін білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың әріптік жүйесі:
| Әріптік жүйе бойынша бағалар | Балдардың сандық эквиваленті | Балдар (%-тік құрамы) | Дәстүрлі жүйе бойынша бағалар |
|---|---|---|---|
| A | 4.0 | 95-100 | Өте жақсы |
| A- | 3.67 | 90-94 | |
| B+ | 3.33 | 85-89 | Жақсы |
| B | 3.0 | 80-84 | |
| B- | 2.67 | 75-79 | |
| C+ | 2.33 | 70-74 | |
| C | 2.0 | 65-69 | Қанағаттанарлық |
| C- | 1.67 | 60-64 | |
| D+ | 1.33 | 55-59 | |
| D | 1.0 | 50-54 | |
| FX | 0.5 | 25-49 | Қанағаттанарлықсыз |
| F | 0 | 0-24 |
Дәріс сабақтарының тақырыптары
- Ақпарат теориясына кіріспе
- Ақпаратты өлшеу
- Ақпаратты өлшеу
- Ақпаратты арна арқылы кедергісіз беру
- Тиімді кодтау
- Тиімді кодтау
- Графикалық, дыбыстық және бейне ақпаратты қысу
- Ақпаратты кедергі арқылы арна арқылы беру
- Бөгеуілге тұрақты кодтау
- Сигналдар
- Сигналдарды түрлендіру
- Ақпарат беру арналары
- Сигналдарды модуляциялау
- Ақпараттық жүйелер-ақпарат теориясының негізгі принциптері мен әдістерін қолдану объектісі
Негізгі әдебиет
- Основы теории информации : учебное пособие для СПО / Д. Н. Резеньков, С. В. Сапронов, Д. В. Горденко, Н. В. Гербут. — Саратов : Профобразование, 2022. — 100 c. — ISBN 978-5-4488-1537-9. — Текст : электронный // Цифровой образовательный ресурс IPR SMART : [сайт]. — URL: https://www.iprbookshop.ru/122433.html (дата обращения: 19.09.2024). — Режим доступа: для авторизир. пользователей. - DOI: https://doi.org/10.23682/122433
- Теория информации : учебное пособие / Д. Н. Резеньков, С. В. Сапронов, Д. В. Горденко, Н. В. Гербут. — Москва : Ай Пи Ар Медиа, 2022. — 132 c. — ISBN 978-5-4497-1698-9. — Текст : электронный // Цифровой образовательный ресурс IPR SMART : [сайт]. — URL: https://www.iprbookshop.ru/122434.html (дата обращения: 19.09.2024). — Режим доступа: для авторизир. пользователей. - DOI: https://doi.org/10.23682/122434
- Усенко, О. А. Приложения теории информации к задачам радиотехники : учебное пособие / О. А. Усенко. — Ростов-на-Дону, Таганрог : Издательство Южного федерального университета, 2021. — 154 c. — ISBN 978-5-9275-3964-2. — Текст : электронный // Цифровой образовательный ресурс IPR SMART : [сайт]. — URL: https://www.iprbookshop.ru/121928.html (дата обращения: 19.09.2024). — Режим доступа: для авторизир. пользователей
- Information Theory: From Coding to Learning 1st Edition by Yury Polyanskiy, Yihong Wu: Cambridge University Press. 2025 г. - ISBN-13 : 978-1108832908, 748 p.
- Березкин Е. Ф. Основы теории информации и кодирования. Учебное пособие для вузов — 5-е изд. - Санкт-Петербург: Лань, 2025, - 320с.
Қосымша әдебиеттер
- Приходько, А. И. Теория информации. Лабораторный практикум в MATLAB : учебное пособие / А. И. Приходько. — Москва, Вологда : Инфра-Инженерия, 2022. — 108 c. — ISBN 978-5-9729-1019-9. — Текст : электронный // Цифровой образовательный ресурс IPR SMART : [сайт]. — URL: https://www.iprbookshop.ru/123875.html (дата обращения: 19.09.2024). — Режим доступа: для авторизир. пользователей
- Горячкин, О. В. Теория информации и кодирования. Часть 2 : учебное пособие / О. В. Горячкин. — Самара : Поволжский государственный университет телекоммуникаций и информатики, 2017. — 138 c. — Текст : электронный // Цифровой образовательный ресурс IPR SMART : [сайт]. — URL: https://www.iprbookshop.ru/75413.html (дата обращения: 20.09.2024). — Режим доступа: для авторизир. пользователей
- Фомичев, В. М. Элементы теории информации в защите информации : учебное пособие для академического бакалавриата / В. М. Фомичев. — Москва : Прометей, 2021. — 218 c. — ISBN 978-5-00172-194-9. — Текст : электронный // Цифровой образовательный ресурс IPR SMART : [сайт]. — URL: https://www.iprbookshop.ru/125693.html (дата обращения: 19.09.2024). — Режим доступа: для авторизир. пользователей
