Физические основы измерительных преобразователей

Сипаттама: Өлшеу түрлендіргіштерінің жіктелуін, Физикалық өрістің ортамен өзара әрекеттесуі негізінде физикалық өріс көздерінің негізінде жатқан физикалық әсерлерді, физикалық өрісте материалдар мен объектілердің сипаттамаларын, материалдар мен бұйымдардың электрлік сигналға сипаттамаларын, өлшеу түрлендіргіштерін қосу конструкциясы мен схемасын, өлшеу түрлендіргіштерін қолдану саласын қарастырады. Қарапайым өлшеуіш түрлендірулердің нәтижелерін есептеу жолымен табу, жекелеген өлшеуіш түрлендірулерді Эксперименталды зерттеу.

Кредиттер саны: 5

Компонент: Таңдау бойынша компонент

Цикл: Кәсіптік пәндер

Мақсат
  • Әртүрлі физикалық шаманың түрлені құралы қарастырылады. Конструкциалы және электрлі өлшеу түрендіргіштерінің алғашқы параметрлері принциптері қарастырылады.
Міндет
  • Бұл пәнді оқытудың мақсаты теориялық және заңдық жағынан өлшеу негіздерін заманға сай тәсілдермен есептей білетін білікті мамандарды даярлау.
Оқыту нәтижесі: білу және түсіну
  • Электірлі сигналдарына сәйкес келетін электірлі емес өлшеу түрлендіргіштерінің жұмысын түсіну;
Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану
  • Қателіктер көзқарасымен қарағанда өлшеу құралы мен әртүрлі әдістерді талдау және салыстыру;
Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру
  • Эксплуатациялық қолдануымен және қажетті нақты өлшеуді өлшеу түрлендіргіштерімен сәйкестіре отырып рационалды қолдану мен дұрыс таңдау;
Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер
  • Эксплуатациялық қолдануымен және қажетті нақты өлшеуді өлшеу түрлендіргіштерімен сәйкестіре отырып рационалды қолдану мен дұрыс таңдау;
Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі
  • Өлшеу түрлендіргіштерімен сәйкестіре отырып рационалды қолдану мен дұрыс таңдау
Дәріс сабақтарының тақырыптары
  • Тақырып 1. Өлшеу түрлендіруі туралы түсінік. Өлшеу принципін құрайтын физикалық құбылыстар. Физикалық шамаларды өлшеу әдістері. Өлшеу түрлендіргіштерінің жіктелуі.
  • Тақырып 2. Өлшеу түрлендіргіштерінің сипаттамасы (IP). IP-ге қойылатын жалпы талаптар. IP құрылымдық схемалары: тікелей түрлендіру, дифференциал, компенсация.
  • Тақырып 3. Термореистикалық әсер: өткізгіш, жартылай өткізгіш материалдардың, электролиттердің белсенді кедергісіне тәуелділігі. Қарсылықты термометрлердің номиналды статикалық сипаттамалары, олардың белгілері.
  • Тақырып 4. Сибектің термоэлектрлік әсері. Термоэлектродтардың материалдары. Термопаралардың номиналды статикалық сипаттамалары, олардың белгілері, компенсациялық сымдар.
  • Тақырып 5. Өткізгіштер мен жартылай өткізгіштердегі стресске қарсы әсер. Штамм әсерінің сипаттамасы, штамм өлшегіш материалдары.
  • Тақырып 6. Пьезоэлектрлік эффект, оның қасиеттері. Пьезоэлектрлік материалдар: табиғи кристалдар және пьезокерамика. Әр түрлі физикалық шамаларды өлшеуге арналған пьезоэлектрлік датчиктер.
  • Тақырып 7. Фотоэлектрлік эффект. Фоторезисторлардың, фотодиодтардың, фототрансисторлардың ток-кернеу сипаттамалары. Физикалық шамаларды өлшеуге арналған фотосенсорлар.
  • Тақырып 8. Ионизация түрлендіргіштері. Иондаушы сәулеленудің көздері мен қабылдағыштары. Сцинтилляторлар. Иондаушы сәулеленуді өлшеулерде қолдану.
  • Тақырып 9. Сыйымдылық өлшегіш түрлендіргіштер. Электр сыйымдылығының өлшенетін шамаларға тәуелділігі. Сыйымдылықты датчиктер.
  • Тақырып 10. Өлшеу технологиясында қолданылатын электромагниттік физикалық заңдар. Индуктивті, өзара индуктивті түрлендіргіштер.
  • Тақырып 11. Электромагниттік индукцияның физикалық заңы, оны өлшеу технологиясында қолдану. Индукциялық датчиктер.
  • Тақырып 12. Зал эффектісі. Холлды өлшейтін датчиктер.
  • Тақырып 13. Электрохимияның заңдары, олардың заттардың концентрациясын, құрамын және басқа қасиеттерін өлшеу үшін қолдануы.
  • Тақырып 14. Механикалық өлшегіш түрлендіргіштер: саңылаулар, мембраналар. Олардың механикалық сипаттамалары.
Негізгі әдебиет
  • 1. Гольштейн А.Е. Физические основы измерительных преобразований. Учебное пособие. - Томск: Томский политехнических университет, 2008. 2. Чистофорова Н.В., Колмогоров А.Г. Технические измерения и приборы. Учебное пособие. - Ангарск: Ангарская государственная техническая академия, 2008.
Қосымша әдебиеттер
  • 3. Фарзане Н.Г. и др. Технологические измерения и приборы. –М.: Высшая школа, 1999. 4. Туричин А.М. и др. Электрические измерения неэлектрических величин. –Л.: Энергия,2005.