Агрономия негіздері

Сипаттама: Пәннің мазмұны дақылдарды таңдаумен, ауылшаруашылық технологиясымен, тыңайтқыштарды қолданумен, өсімдіктерді зиянкестер мен аурулардан қорғаумен және тиімді және тұрақты ауыл шаруашылығына қол жеткізу үшін табиғи ресурстарды ұтымды пайдаланумен байланысты теориялық және практикалық аспектілерді қамтиды.

Кредиттер саны: 5

Пәннің еңбек сыйымдылығы:

Жұмыс түрлері	сағат
Дәрістер	15
Практикалық жұмыстар	30
Зертханалық жұмыстар
СӨЖО	30
СӨЖ	75
курстық жұмыс
Қорытынды бақылау нысаны	емтихан
Қорытынды бақылауды жүргізу нысаны	емтихан

Компонент: ЖОО компоненті

Цикл: Кәсіптік пәндер

Мақсат

• Агрономия — жерді тиімді пайдалану және ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру жолдарын зерттейтін ғылым. Оның негізгі мақсаты — топырақтың құнарлылығын сақтай және арттыра отырып, жоғары әрі тұрақты өнім алу, халықты сапалы ауыл шаруашылығы өнімдерімен қамтамасыз ету және орнықты егіншілікті дамыту.

Міндет

• Агрономияның міндеттері ауыл шаруашылығы дақылдарының биологиялық ерекшеліктерін, олардың өсуі мен дамуына топырақтың, климаттың, ылғал мен қоректік заттардың әсерін зерттеуді қамтиды. Сондай-ақ топырақты өңдеу технологияларын, тыңайтқыштар жүйесін және ауыспалы егісті жетілдіру арқылы өнімділікті арттыру және өнім сапасын жақсарту маңызды болып табылады. Сонымен қатар агрономия арамшөптермен, зиянкестермен және өсімдік ауруларымен күресу, заманауи әрі экологиялық қауіпсіз егіншілік әдістерін енгізу, табиғи ресурстарды сақтау сияқты міндеттерді шешеді. Мұның барлығы ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігін арттыруға және аграрлық саланың тұрақты дамуына бағытталған.

Оқыту нәтижесі: білу және түсіну

• Пәнді меңгеру нәтижесінде білім алушы агрономияның негізгі ұғымдарын, терминдерін және теориялық негіздерін білуі және түсінуі тиіс. Білім алушы ауыл шаруашылығы дақылдарының биологиялық ерекшеліктерін, өнім қалыптастырудағы топырақтың, судың, тыңайтқыштардың және климаттық факторлардың рөлін, сондай-ақ жерді ұтымды пайдалану мен орнықты егіншіліктің қағидаларын түсінеді.

Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану

• Пәнді меңгеру нәтижесінде білім алушы агрономия бойынша алған білімдері мен түсініктерін тәжірибеде қолдана алады. Ол ауыл шаруашылығы дақылдарын өсірудің негізгі агротехникалық шараларын орындау, топырақ өңдеу әдістерін таңдау, тыңайтқыштарды қолдану және өсімдіктердің өсуі мен дамуын бағалау дағдыларын меңгереді.

Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру

• Пәнді меңгеру нәтижесінде білім алушы агрономиялық ақпаратты талдай алады, теориялық және практикалық деректерді жинақтап, ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру мәселелері бойынша негізделген пайымдаулар қалыптастырады. Ол топырақ-климаттық жағдайлардың, агротехникалық тәсілдердің және қолданылатын ресурстардың өсімдік өнімділігіне әсерін бағалап, кәсіби қызметінде дәлелді шешімдер қабылдай алады.

Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер

• Пәнді меңгеру нәтижесінде білім алушы кәсіби ортада тиімді қарым-қатынас жасай алады, агрономиялық ақпаратты ауызша және жазбаша түрде сауатты жеткізеді. Ол ғылыми және өндірістік деректерді талқылауға, өз пікірін дәлелді түрде ұсынуға, сондай-ақ мамандармен және өндіріс өкілдерімен бірлесіп жұмыс істеуге қабілетті.

Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі

• Пәнді меңгеру нәтижесінде білім алушы өз оқу процесін дербес ұйымдастыра алады, оқу және ақпараттық ресурстарды тиімді пайдаланады, оқу қызметін жоспарлап және түзете алады, агрономия саласында жаңа білімдер мен дағдыларды меңгереді және оларды кәсіби практикасында қолданады.

Оқыту әдістері

Қазіргі білім беру технологиялары — бұл оқытудың тиімділігін арттыруға, студенттердің танымдық белсенділігін ынталандыруға және кәсіби құзыреттерін қалыптастыруға бағытталған әдістер, тәсілдер мен құралдардың жиынтығы.

Білім алушының білімін бағалау

Оқытушы ағымдағы бақылау жұмыстарының барлық түрлерін жүргізеді және академиялық кезеңде екі рет білім алушылардың ағымдағы үлгеріміне тиісті баға береді. Ағымдағы бақылау нәтижелері бойынша 1 және 2 рейтинг қалыптастырылады. Білім алушының оқу жетістіктері 100 балдық шкала бойынша бағаланады, Р1 және Р2 қорытынды бағасы ағымдағы үлгерім бағасынан орташа арифметикалық ретінде шығарылады. Академиялық кезеңде білім алушының жұмысын бағалауды пән бойынша тапсырмаларды тапсыру кестесіне сәйкес оқытушы жүзеге асырады. Бақылау жүйесі жазбаша және ауызша, топтық және жеке формаларды біріктіре алады.

Кезең	Тапсырма түрі	Өлшем
1  рейтинг	Әр студентке рейтинг үшін жеке тапсырма беріледі.	0-100
2  рейтинг	Әр студентке рейтинг үшін жеке тапсырма беріледі.	0-100
Қорытынды бақылау	емтихан, курстық жұмыс	0-100

Жұмыс түрлері бойынша оқыту нәтижелерін бағалау саясаты

Тапсырма түрі	90-100	70-89	50-69	0-49
	Өте жақсы	Жақсы	Қанағаттанарлық	Қанағаттанарлықсыз
"ШҚТУ" КЕАҚ 029-III-2022 "Д. Серікбаев атындағы ШҚТУ" КЕАҚ Академиялық саясатының "Білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалау саясаты" 8-бөліміне сәйкес	Теориялық білімді меңгерген, пәнге қатысты терминология мен негізгі ұғымдарды біледі, дәріс материалын жүйелі әрі түсінікті түрде баяндау қабілетіне ие. Технологиялық үдерістер мен олардың құрамдас бөліктерін түсінеді, алынған білім көлемін жеке тапсырмаларда қолдану үшін талдай алады, практикалық жұмыстарды орындау барысында қисынды және негізделген шешімдер көрсетеді.	Теориялық білімді меңгерген, пәнге қатысты терминология мен негізгі ұғымдарды біледі, дәріс материалын жүйелі әрі түсінікті түрде баяндай алады, технологиялық үдерістер мен олардың құрамдас бөліктерін түсінеді. Алайда оқытушының көмегімен алынған білім көлемін жеке тапсырмаларда қолдану үшін талдайды және практикалық жұмыстарды орындау барысында 70–89% деңгейінде қисынды әрі негізделген шешімдер көрсетеді.	Теориялық білімнің 50%-дан астамын меңгерген, пән бойынша терминология мен негізгі ұғымдарды біледі, дәріс материалын жүйелі әрі түсінікті түрде баяндауға қабілетті, технологиялық үдерістер мен олардың негізгі құрамдас бөліктерін түсінеді. Алынған білім көлемін жеке тапсырмаларды орындауда тек оқытушының көмегімен қолдана алады және практикалық жұмыстарды орындау барысында 50–69% деңгейінде қисынды әрі негізделген шешімдер көрсетеді.	Теориялық білімнің 50%-дан аз бөлігін меңгерген, пән бойынша терминология мен негізгі ұғымдарды білмейді, дәріс материалын жүйелі әрі түсінікті түрде баяндау қабілеті жоқ, технологиялық үдерістер мен олардың негізгі құрамдас бөліктерін түсінбейді. Оқытушының қарқынды көмегінсіз жеке тапсырмаларды орындай алмайды және практикалық жұмыстарды орындауда 50%-дан төмен нәтиже көрсетеді.

Бағалау нысаны

Пән бойынша білім алушының білімін қорытынды бағалау 100 баллдық жүйе бойынша жүзеге асырылады және:

• Емтиханда алынған нәтиженің 40%;
• Ағымдағы үлгерімнің 60% - ы.

Қорытынды бағаны есептеу формуласы:

И= 0,6	Р1+Р2	+0,4Э
	2

 

мұндағы, Р1, Р2-тиісінше бірінші, екінші рейтингті бағалаудың сандық эквиваленттері;

Э - емтихандағы бағаның сандық баламасы.

Қортынды әріптік бағасы және оның балдық сандық эквиваленті:

Төрт балдық жүйе бойынша цифрлық баламаға сәйкес келетін білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың әріптік жүйесі:

Әріптік жүйе бойынша бағалар	Балдардың сандық эквиваленті	Балдар (%-тік құрамы)	Дәстүрлі жүйе бойынша бағалар
A	4.0	95-100	Өте жақсы
A-	3.67	90-94
B+	3.33	85-89	Жақсы
B	3.0	80-84
B-	2.67	75-79
C+	2.33	70-74
C	2.0	65-69	Қанағаттанарлық
C-	1.67	60-64
D+	1.33	55-59
D	1.0	50-54
FX	0.5	25-49	Қанағаттанарлықсыз
F	0	0-24

Дәріс сабақтарының тақырыптары

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5
• 6
• 7
• 8
• 9
• 10
• 11
• 12
• 13
• 14
• 15

Негізгі әдебиет

• Жученко А.А. Егіншіліктің бейімделмелі жүйесі. — Мәскеу: Агропромиздат. Кирюшин В.И. Егіншіліктің негіздері. — Мәскеу: Колос. Прянишников Д.Н. Агрохимия. — Мәскеу: Агропромиздат. Каштанов А.Н. Егіншілік. — Мәскеу: Колос. Воробьёв С.А. Өсімдік шаруашылығы. — Мәскеу: Агропромиздат. Добровольский Г.В., Урусевская И.С. Топырақ географиясы. — Мәскеу: ММУ баспасы. Кидин В.В. Агрохимия. — Мәскеу: КолосС.

Қосымша әдебиеттер

• Гудзь В.П. Топырақтану және агрохимия негіздерімен егіншілік. — Мәскеу: Колос. Минеев В.Г. Агрохимия. — Мәскеу: ММУ баспасы. Ковда В.А. Топырақ туралы ілімнің негіздері. — Мәскеу: Наука. Никляев В.С. Өсімдік шаруашылығы. — Мәскеу: Колос. Тюрин И.В. Топырақтану. — Мәскеу: Агропромиздат. Шпаар Д., Закс Б. Өсімдік шаруашылығы және ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру технологиялары. — Мәскеу: КолосС. FAO. Топырақ құнарлылығы және тыңайтқыштарды қолдану. — Рим: FAO.