Тасымалдауды ұйымдастыру және козғалысты басқару

Сипаттама: Пәнді оқу кезінде әртүрлі көлік түрлерімен жүк және жолаушылар тасымалын ұйымдастыру, тасымалдау процесін жүзеге асыру кезінде көлік құралдарын тиімді пайдалану, жылжымалы құрам жұмысының негізгі көрсеткіштерін есептеу мәселелеріне ерекше көңіл бөлінеді. Сондай-ақ көлік процесін ұйымдастырудың прогрессивті технологияларын қолдануға негізделген пайдалану жұмысы мен қозғалыс қауіпсіздігін басқарудың жалпы принциптері қарастырылады.

Кредиттер саны: 6

Пререквизиты:

• Математика. Мектеп курсы

Пәннің еңбек сыйымдылығы:

Жұмыс түрлері	сағат
Дәрістер	30
Практикалық жұмыстар	30
Зертханалық жұмыстар
СӨЖО	30
СӨЖ	90
Қорытынды бақылау нысаны	емтихан
Қорытынды бақылауды жүргізу нысаны	Пәннің қорытынды бақылауы: емтихан тапсыру

Компонент: Таңдау бойынша компонент

Цикл: Базалық пәндер

Мақсат

• Бұл пәнді оқытудың мақсаты автомобиль көлігімен жүк пен жолаушыларды жеткізуді ұйымдастырудың теориялық негіздері мен әдістерін, жол қозғалысын ұйымдастырудың теориялық негіздері мен әдістерін оқу, көлік құралдары мен жаяу жүргіншілердің көше мен жолдарда қозғалысын сипаттайтын параметрлермен танысу және көлік процесін жоспарлау мен басқарудың практикалық дағдыларын меңгеру болып табылады.

Міндет

• жүктерді және жолаушыларды жеткізу процесін ұйымдастыру туралы негізгі теориялық ережелерді білу; тасымалдау процесінің тиімділігін арттыруға ықпал ететін жағдайлар жасау үшін теориялық білімді қолдана білу; тасымалдауды ұйымдастыру және қозғалысты басқару саласындағы инженерлік міндеттерді шешудің практикалық дағдыларын меңгеру.

Оқыту нәтижесі: білу және түсіну

• Тасымалдауды ұйымдастырудың анық өзіндік ерекшелігін білу; қозғалысты басқару; жүктер мен жолаушыларды жеткізуді ұйымдастырудағы көлік құалдарын тиімді пайдалануды.

Оқыту нәтижесі: білім мен ұғымды қолдану

• Жүктер мен жолаушыларды тасымалдауды арттыруға апаратын жағдайларды жасауда теориялық білімін қолдана білу; жол қозғалысын ұйымдастыру мен қауіпсіздігі; жол қозғалысы мен жаяу жүргіншілер қозғалысының сипаттамасы.

Оқыту нәтижесі: талқылай білуді қалыптастыру

• Жүктер мен жолаушыларды жеткізу үрдісін тиімді ұйымдастыру қабілеттілігін қалыптастыру, сондай ақ жол қозғалысын ұйымдастыру мен қауіпсіздік үрдісін.

Оқыту нәтижесі: коммуникативтік қабілеттіліктер

• Тасымалдау үрдісінің тиімділігін арттыруда және жол қозғалысын ұйымдастыруда теориялық білімін қолдана білу.

Оқыту нәтижесі: Оқу дағдылары немесе сабаққа қабілеттілігі

• Тасымалдауды ұйымдастыру саласындағы маманның біліктілік сипатының қойылатын талаптарына жету деңгейі.

Оқыту әдістері

Оқу сабақтарын өткізу кезінде мынадай білім беру технологияларын пайдалану көзделеді: - Сабақтар білім алушыларды білімді іздеуге және басқаруға тартуға, Міндеттерді өз бетінше шешу тәжірибесін алуға ықпал ететін белсенді және шығармашылық нысандарда өткізіледі, оның ішінде: - оқу-зерттеу қызметінің технологиялары; - коммуникативтік технологиялар (пікірталас, оқу пікірталастары); - ақпараттық-коммуникациялық (оның ішінде қашықтан білім беру) технологиялары.

Білім алушының білімін бағалау

Оқытушы ағымдағы бақылау жұмыстарының барлық түрлерін жүргізеді және академиялық кезеңде екі рет білім алушылардың ағымдағы үлгеріміне тиісті баға береді. Ағымдағы бақылау нәтижелері бойынша 1 және 2 рейтинг қалыптастырылады. Білім алушының оқу жетістіктері 100 балдық шкала бойынша бағаланады, Р1 және Р2 қорытынды бағасы ағымдағы үлгерім бағасынан орташа арифметикалық ретінде шығарылады. Академиялық кезеңде білім алушының жұмысын бағалауды пән бойынша тапсырмаларды тапсыру кестесіне сәйкес оқытушы жүзеге асырады. Бақылау жүйесі жазбаша және ауызша, топтық және жеке формаларды біріктіре алады.

Кезең	Тапсырма түрі	Өлшем
1  рейтинг	Жүктерді тасымалдау және жүк айналымы көлемін анықтау. Сапардың орташа ұзындығын және жолаушыларды тасымалдаудың жалпы көлемін анықтау.	0-100
	Желі учаскелерінің жүк кернеулігін зерттеу
	Біртекті жүкті алушыларды жөнелтушілерге бекіту.
	Маятниктік тасымалдардағы бос жүгірістерді азайту.
2  рейтинг	Жылжымалы құрамның өнімділігіне көрсеткіштердің әсерін сандық бағалау.	0-100
	Айналым уақыты мен автобустар санының қозғалыс аралығына әсері.
	Жылжымалы құрам жұмысының техникалық-пайдалану көрсеткіштері.
	Жылжымалы құрамның өнімділігі және көлік құралдарының қажетті санын есептеу.
Қорытынды бақылау	емтихан	0-100

Жұмыс түрлері бойынша оқыту нәтижелерін бағалау саясаты

Тапсырма түрі	90-100	70-89	50-69	0-49
	Өте жақсы	Жақсы	Қанағаттанарлық	Қанағаттанарлықсыз
Білім алушылардың білімін бағалау критерийлері	90-нан 100 ұпайға дейін: терең және зерттелген материалдың барлық көлемін толық білу және түсіну; қарастырылып отырған ұғымдардың, құбылыстар мен заңдылықтардың, теориялардың, қатынастардың мәнін толық түсіну; зерттелген материал негізінде толық және дұрыс жауап құра білу; Негізгі ережелерді бөліп көрсету, нақты мысалдармен, фактілермен жауапты өз бетінше қолдау; талдау жасау, қорытындыларды жалпылау дербес дәлелденген; пәнаралық (негізге ала отырып) және пәнішілік байланыстар.	70-тен 89 баллға дейін: барлық зерттелген бағдарламалық материалды білу; зерттелген теорияларға негізделген толық және дұрыс жауап; зерттелген материалды көбейту кезіндегі елеусіз қателер мен кемшіліктер, ғылыми терминдерді қолдану кезінде немесе тұжырымдар мен жалпылауда ұғымдарды анықтау, дәлсіздік; материал белгілі бір логикалық дәйектілікпен баяндалады, бірақ бір өрескел қателік жіберіледі немесе қабылданбайды екіден көп кемшіліктер бар және студент оларды сұраныс бойынша немесе оқытушының аз көмегі арқылы өздігінен түзете алады; негізінен оқу материалын игерді; жауапты нақты мысалдармен растайды.	50-69 баллдан: жауапта тақырыптан айтарлықтай ауытқулар бар; мәселеде қарастырылған мәселені талдау үзінді, толық емес; фактілер әрқашан пікірлерден бөлінбейді, бірақ студент олардың арасындағы айырмашылықты түсінеді.	50 ұпайдан төмен (F, FX): материалдың негізгі мазмұны игерілмеген немесе ашылмаған; қорытындылар мен жалпылаудың болмауы; студенттің жауабындағы өрескел қателіктер; жауап беру процесінде тақырыптан және зерттелетін бағдарламадан айтарлықтай ауытқу; жауап беруден бас тарту.

Бағалау нысаны

Пән бойынша білім алушының білімін қорытынды бағалау 100 баллдық жүйе бойынша жүзеге асырылады және:

• Емтиханда алынған нәтиженің 40%;
• Ағымдағы үлгерімнің 60% - ы.

Қорытынды бағаны есептеу формуласы:

И= 0,6	Р1+Р2	+0,4Э
	2

 

мұндағы, Р1, Р2-тиісінше бірінші, екінші рейтингті бағалаудың сандық эквиваленттері;

Э - емтихандағы бағаның сандық баламасы.

Қортынды әріптік бағасы және оның балдық сандық эквиваленті:

Төрт балдық жүйе бойынша цифрлық баламаға сәйкес келетін білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың әріптік жүйесі:

Әріптік жүйе бойынша бағалар	Балдардың сандық эквиваленті	Балдар (%-тік құрамы)	Дәстүрлі жүйе бойынша бағалар
A	4.0	95-100	Өте жақсы
A-	3.67	90-94
B+	3.33	85-89	Жақсы
B	3.0	80-84
B-	2.67	75-79
C+	2.33	70-74
C	2.0	65-69	Қанағаттанарлық
C-	1.67	60-64
D+	1.33	55-59
D	1.0	50-54
FX	0.5	25-49	Қанағаттанарлықсыз
F	0	0-24

Дәріс сабақтарының тақырыптары

• Ел экономикасындағы көлік нарығының рөлі
• Көлік қызметі ұғымы және оның негізгі ерекшеліктері
• Көлік жұмысының негізгі көрсеткіштері
• Жылжыту үрдісі
• Жылжымалы құрам жұмысының негізгі көрсеткіштері
• Қозғалыс бағдарлары
• Автокөлік құралдарының жіктелуі
• Автомобиль көлігіндегі жүктердің жіктелуі
• Көліктегі маркетинг және менеджмент
• Теміржол көлігінде тасымалдауды ұйымдастыру және қозғалысты басқару
• Теміржол көлігіндегі қозғалысты басқару
• Су көлігінде тасымалдауды ұйымдастыру және қозғалысты басқару
• Әуе көлігінде тасымалдауды ұйымдастыру және қозғалысты басқару
• Диспетчерлік тасымалдауды басқару
• Автокөлік кәсіпорындарында тасымалдауды басқару жүйесі

Негізгі әдебиет

• 1. Александров, В.А. Автотранспортные средства: Учебное пособие / В.А. Александров, Н.Р. Шоль. - СПб.: Лань П, 2016. - 336 c. 2. Бекжанов З.С., Кобдиков М.А., Мустапаева А.Д. Системы упраления движением поездов. – Алматы. – 2008. 295 с. 3. Ванчукевич В.Ф. и др. Грузовые автомобильные перевозки: Учеб.пособие. – Мн.: Выш. шк., 1989 4. Вельможин А.В., Гудков В.А., Миротин Л.Б. Технология, организация и управление грузовыми автомобильными перевозками: Учебник для вузов. – Волгоград: Волгогр. гос. техн. ун-т, 2007.- 560 стр. 5. Гаджинский А. М. Практикум по логистике / А. М. Гаджинский. М.: М.: Дашков и Ко, 2005. 260 с. 6. Горев А.Э. Грузовые автомобильные перевозки. – М. «Академия», 2004 7. Гоманков Ф.С., Бекжанов З.С. Технология и организация перевозок на железнодорожном транспорте Алматы, 2004г., 350 с. 8. Кобдиков М.А. и др. Организация перевозок и управление движением. – Алматы: КазАТК. – 2008. 445 с. 9. Рыбин П.К., Смирнов В.И. Водный транспорт. Ч.1. Внутренний водный транспорт. Учебное пособие. – С-Петербург. – 2005. 445 с. 10. Сухушина Т.Н. Организация грузовых авиаперевозок. Алматы, 2003. 200с.

Қосымша әдебиеттер

• 1. Афанасьев В.Г. Организация международных воздушных перевозок. - М., Транспорт, 235 с. 2. М.Бекмагамбетов, С.Смирнова. Транспортная система РК (Современное состояние и проблемы развития). – Алматы: Print-S. – 2005. 447 с. 3. Киселева О.Г., Зиманова Н.Ж., Кобдикова Ш.М. Методические указания для проведения лабораторных занятий по дисциплине «Организация перевозок и управление движением» для студентов специальности 050901 – «Организация перевозок, движения и эксплуатация транспорта». – Алматы: КазАТК. – 2009. 47 с. 4. Кобдиков М.А., Зиманова Н.Ж., Байдуллина А.М. Методические указания к выполнению СРСП по дисциплине «Организация перевозок и управление движением» для студентов специальности 050901 – «Организация перевозок, движения и эксплуатация транспорта». – Алматы: КазАТК. – 2009. 39 с. 5. Краткий автомобильный справочник НИИАТ. – М.: Транспорт. – 2004. 667 с. 6. Правила технической эксплуатации железных дорог РК (действующие на сегодняшний день) 7. Инструкция по движению поездов и маневровой работе на железных дорогах РК (действующие на сегодняшний день) 8. Инструкция по сигнализации и связи на железных дорогах РК (действующие на сегодняшний день)