Тау жыныстары және процестерінің физикасы зертханасы

Мақсаты

Заманауи зертханалық жабдықтарды пайдалана отырып, тау жыныстарының физикалық-механикалық және деформациялық қасиеттерін зерттеудің ғылыми негізделген әдістерін әзірлеу және енгізу. Бұл тау-кен-техникалық құрылыстардың сенімділігін, тұрақтылығын және қауіпсіздігін арттыруға, сондай-ақ тау-кен өнеркәсібіндегі технологиялық процестерді оңтайландыруға бағытталған.

Міндеттері

Әртүрлі жүктеме жағдайларында зертханалық сынақтар жүргізу үшін жартас грунттары үлгілерін пробоподготовка әдістемелерін әзірлеу.

Тау жыныстарының физикалық-механикалық қасиеттерін (беріктік, деформациялық, серпімді және петрофизикалық сипаттамаларын) біросьтік және үшосьтік сығу жағдайында зерттеу.

Тау жыныстарының мінез-құлқының заңдылықтарын кернеулі-деформацияланған күйін модельдеу арқылы зерттеу.

Тау жыныстарының жарықшаққа төзімділігі мен бұзылуын бағалау үшін жанама созылу және гидрожару сынақтарын жүргізу.

Эксперименттік деректер негізінде тау массивтерінің тұрақтылығын болжаудың ғылыми негіздерін әзірлеу.

Нәтижелердің дәлдігі мен қайталанғыштығын арттыру мақсатында автоматтандырылған сынақ жүйелерін енгізу.

Тау-кен жұмыстарының қауіпсіздігін арттыру үшін геомеханика саласындағы инженерлік шешімдерді негіздеу.

Зертхананың қызметі

Тау жыныстары физикасы және процестер зертханасы геомеханика, тау жыныстары механикасы және массивтің кернеулі-деформацияланған күйін бағалау саласындағы іргелі және қолданбалы зерттеулерге маманданған.

Негізгі міндет — әртүрлі жүктеме жағдайларында тау жыныстарының қасиеттері туралы нақты эксперименттік деректерді алу.

Үлгілерді сынаққа  дайындау

Зертханада қатты жыныстардың үлгілеріне сынаманы дайындауды жасауға арналған арнайы жабдықтар кешені қолданылады, ол қажетті геометрия мен дәлдікке сәйкес үлгілер алуды қамтамасыз етеді.

Кешен құрамына кіреді:

• керн бұрғылау станогы;
• кесу станогы;
• жанынан тегістеу станогы.
• Жабдық келесі сынақтар үшін сапалы үлгілер алуға мүмкіндік береді:
• біросьтік сығу;
• үшосьтік сығу;
• жанама созылу.

Үлгілерді сынаққа  дайындау RTR-2500 автоматтандырылған жүйесінде жүргізілетін сынақтардың талаптарына сәйкестігін қамтамасыз етеді.

Сынақ жабдықтары

Зертхананың негізгі элементі тау жыныстарын кешенді сынауға арналған автоматтандырылған сервогидравликалық RTR-2500 жүйесі болып табылады.

Жүйе келесі мүмкіндіктерді қамтамасыз етеді:

• үшосьтік сығу сынақтарын жүргізу;
• біросьтік сығу сынақтарын жүргізу;
• гидрожару сынақтарын жүргізу;
• кең температура диапазонында зерттеулер жүргізу (бөлме температурасынан +150°С дейін);
• 210 МПа дейін бақыланатын қысымда сынақтар жүргізу (жан-жақты, кеуектік, ұңғымалық);
• осьтік күшпен 2500 кН дейін жүктеу.

Сынақтар барысында келесілер анықталады:

• беріктік сипаттамалары;
• серпімділік модульдері (динамикалық және статикалық);
• тау жыныстарының деформациялық қасиеттері.

Зертхананың жабдықтары

• Керн алу станогы (керн бұрғылау станогы)
• Зертханалық кесу станогы
• Үлгілердің ұштарын тегістеу станогы
• RTR-2500 автоматтандырылған жүйесі