2026 жылғы 25 қыркүйекте Д. Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университетінде CDIO Asian Regional Meeting 2026 «Next-Gen Engineering: The New Triad of Academia, Industry and AI» халықаралық кездесуі аясында «From Diagnostics to Action: Transforming the Entrepreneurial Ecosystem of a Technical University through CDIO» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Модератор ретінде Д. Серікбаев атындағы ШҚТУ Бизнес мектебінің деканы Альфия Закимова сөз сөйледі. 23–26 қыркүйек аралығында өткен CDIO халықаралық кездесуі заманауи инженерлік білім беру саласындағы тәжірибе алмасу үшін университеттер, ғылыми қауымдастық және индустрия өкілдерін біріктірді.
Дөңгелек үстел техникалық университеттегі қолданыстағы кәсіпкерлік ортаны диагностикалаудан оны дамытудың нақты құралдарына көшуге арналды. Қатысушылар студенттің идеясы тек оқу жобасы деңгейінде қалып қоймай, прототипке, MVP-ге, апробацияға, әлеуетті клиентпен өзара іс-қимылға және әрі қарай дамытуға дейінгі дәйекті жолдан өтуі үшін университет қандай жағдай жасай алатынын талқылады. CDIO — Conceive, Design, Implement, Operate тәсіліне және оны тек инженерлік жобалауда ғана емес, кәсіпкерлік білім беруде де қолдануға ерекше назар аударылды.
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі Erasmus+ CBHE DIANA — «Empowering Women through the Development and Implementation of Rural Tourism Entrepreneurship in Kazakhstan and Uzbekistan» халықаралық жобасы болды. Жоба халықаралық университеттік ынтымақтастықты кәсіпкерлік құзыреттерді дамыту және ауылдық жерлердегі әйелдер үшін жаңа мүмкіндіктер қалыптастырумен қалай байланыстыруға болатынының практикалық үлгісі ретінде ұсынылды. DIANA жобасы Қазақстан мен Өзбекстанда ауылдық туризм саласындағы әйелдер кәсіпкерлігін дамытуға бағытталған және білім беруді, практикалық оқытуды, тәлімгерлікті, кәсіпкерлік бастамаларды дамытуды және жергілікті қауымдастықтармен өзара іс-қимылды біріктіреді.
DIANA жобасының тұжырымдамасында кәсіпкерлік жеке пән ретінде емес, білімнен әрекетке апаратын жол ретінде қарастырылады. Бизнес-модельдеу, маркетинг немесе басқару негіздерін меңгеріп қана қою жеткіліксіз. Сонымен қатар өз өңіріндегі кәсіпкерлік мүмкіндіктерді көре білу, өміршең идеялар әзірлеу, оларды практикада тексеру және нақты іске асыру деңгейіне жеткізу маңызды. Мұндай тәсіл әсіресе ауылдық аумақтар үшін өзекті, өйткені туристік бастамаларды дамыту жаңа табыс көздерінің пайда болуына, жергілікті бизнесті қолдауға және өңірлердің табиғи әрі мәдени әлеуетін неғұрлым толық ашуға ықпал ете алады.
Дөңгелек үстел жұмысы өзара байланысты үш бағыт төңірегінде ұйымдастырылды: Education & CDIO, Resources & Support, Culture & Motivation. Қатысушылар кәсіпкерлік ойлауды дамытуға қандай білім беру форматтары нақты ықпал ететінін, бастаушы кәсіпкерлерге қандай ресурстар, консультациялық және менторлық қолдау қажет екенін, сондай-ақ бастамашылдық, эксперимент жасауға дайындық және өз жобаларын әзірлеу білім беру мәдениетінің бір бөлігіне айналатын университеттік ортаны қалай қалыптастыру керектігін талқылады. Осы тұрғыда DIANA халықаралық жобаның тек білім беру бастамасы ғана емес, университеттік кәсіпкерлік экожүйені дамытудың тиімді құралы бола алатынын көрсетті.
Дөңгелек үстелдің негізгі нәтижесі проблемаларды талқылаудан алдағы жұмыстың нақты бағыттарына көшу болды. Қатысушылар практикаға бағытталған кәсіпкерлік білім беруді күшейту, менторлық және ресурстық қолдауды кеңейту, бизнес пен жергілікті қауымдастықтарды белсендірек тарту, сондай-ақ жобалардың идеядан тұрақты кәсіпкерлік модельге дейін дәйекті дамуына жағдай жасау қажеттігін атап өтті. Erasmus+ CBHE DIANA жобасы халықаралық ынтымақтастық арқылы университеттің бір мезгілде кәсіпкерлік құзыреттерді дамытуға, әйелдер бастамаларын қолдауға және білім беруді ауылдық аумақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуының құралы ретінде пайдалануға қалай ықпал ете алатынының жарқын мысалдарының бірі болды.
